Filtr cząstek stałych DPF to element układu wydechowego zaprojektowany do wychwytywania sadzy i cząstek stałych ze spalin silnika Diesla. Jego zadaniem jest ograniczenie emisji zanieczyszczeń. Od czasu wprowadzenia normy Euro 5 w nowych samochodach z silnikiem Diesla stosowanie DPF stało się standardem.
Spaliny powstające podczas spalania oleju napędowego przechodzą przez DPF, który z czasem gromadzi sadzę i popiół. Pojazd okresowo uruchamia regenerację, podczas której temperatura w filtrze może wzrosnąć do około 700°C i wypalić część sadzy. Z czasem jednak w filtrze pozostaje popiół, który nie ulega wypaleniu, przez co kanały stopniowo się zatykają i sama regeneracja przestaje wystarczać.
Należy regularnie serwisować pojazd, stosować odpowiedni olej niskopopiołowy i dobrej jakości paliwo. Długotrwała jazda wyłącznie na niskich obrotach może utrudniać regenerację. Jeśli pojawi się komunikat o regeneracji, warto postępować zgodnie z instrukcją producenta. Nietypowe dźwięki, zapachy lub kontrolki powinny być szybko zdiagnozowane.
Silnie zapchany DPF zwiększa przeciwciśnienie i temperaturę w układzie wydechowym. Dalsza jazda może prowadzić do uszkodzenia filtra, turbosprężarki, układu EGR i innych elementów silnika. Dlatego po pojawieniu się ostrzeżenia DPF warto jak najszybciej przeprowadzić diagnostykę i czyszczenie.
Istnieje wiele metod czyszczenia DPF, lecz nie każda jest bezpieczna dla ceramicznego wkładu. Agresywne kwaśne środki lub ekstremalne temperatury mogą zwiększać ryzyko uszkodzenia. Metoda EMIRMAK łączy gorącą wodę, odpowiednie środki alkaliczne, przepływ hydrodynamiczny i impulsy powietrza. Po etapie wodnym filtr jest suszony i dodatkowo oczyszczany gorącym powietrzem o temperaturze około 100–250°C.
Maszyny EMIRMAK łączą w jednym urządzeniu czyszczenie wodne, cyrkulację o wysokim przepływie, impulsy powietrza, suszenie termiczne oraz pomiar przeciwciśnienia. Możliwe jest mycie ciepłą lub zimną wodą, a pompa cyrkulacyjna zapewnia intensywny przepływ przez kanały DPF. Po myciu etap gorącego powietrza 100–250°C osusza filtr i pomaga usunąć pozostałe zanieczyszczenia. Typowy proces może zostać zakończony w około godzinę, zależnie od stanu filtra.
Katalizator jest częścią układu wydechowego i służy do ograniczania szkodliwych składników spalin. Technologia katalizatorów jest starsza od DPF; w silnikach Diesla zaczęła być szerzej stosowana w latach 90. Powłoki z metali szlachetnych wspomagają reakcje chemiczne, które przekształcają część szkodliwych gazów w mniej szkodliwe związki.
Katalizatory silników Diesla i benzynowych różnią się składem powłok i warunkami pracy, ale w obu przypadkach celem jest ograniczenie szkodliwych gazów. W katalizatorach stosuje się ceramiczne struktury o bardzo wielu kanałach, pokryte metalami szlachetnymi, np. platyną i palladem. Dobór metali i konstrukcja zależą od rodzaju silnika i systemu emisji.
Katalizator może z czasem pokrywać się sadzą, popiołem, olejem i innymi osadami pochodzącymi ze spalin. Zanieczyszczenie zwykle postępuje wolniej niż w DPF, ale może ograniczać przepływ i obniżać skuteczność układu.
Stopienie wkładu katalizatora jest skutkiem nadmiernej temperatury spalin. Przyczyną może być m.in. nieprawidłowa mieszanka, wypadanie zapłonów, niesprawny układ paliwowy lub źle wyregulowana instalacja LPG. Niespalone paliwo dopalające się w katalizatorze może gwałtownie podnieść jego temperaturę.
Tak. Katalizatory silników benzynowych również mogą gromadzić osady węglowe, popiół i pozostałości oleju, choć zwykle dzieje się to inaczej niż w DPF. EMIRMAK stosuje odpowiednie programy również do czyszczenia katalizatorów benzynowych, o ile wkład nie jest stopiony ani mechanicznie uszkodzony.
Katalizator wymaga programu dobranego do rodzaju i charakteru zabrudzenia. Maszyny EMIRMAK umożliwiają zastosowanie osobnych receptur do katalizatorów, wykorzystujących kontrolowany przepływ wody, środków czyszczących i powietrza. Dotyczy to również katalizatorów benzynowych, jeśli ich wkład jest fizycznie sprawny.
SCR to system selektywnej redukcji katalitycznej stosowany w nowoczesnych silnikach Diesla w celu ograniczania emisji tlenków azotu (NOx). Układ wykorzystuje roztwór AdBlue i współpracuje z pozostałymi elementami oczyszczania spalin. Konstrukcja i kolejność elementów mogą różnić się zależnie od producenta pojazdu.
DPF i SCR pełnią różne funkcje. Filtr DPF wychwytuje głównie cząstki stałe i sadzę, natomiast SCR redukuje tlenki azotu (NOx) przy użyciu AdBlue. Oba systemy współpracują w nowoczesnych pojazdach Diesla, aby spełniać rygorystyczne normy emisji.
SCR jest bardzo skuteczny w redukcji NOx i wymaga regularnego uzupełniania AdBlue. DPF natomiast zatrzymuje cząstki stałe i wymaga okresowej regeneracji lub czyszczenia. Filtry DPF występują w różnych konstrukcjach i materiałach, m.in. kordierytowych i z węglika krzemu.
Zarówno SCR, jak i DPF wykorzystują ceramiczne struktury o wielu kanałach, lecz ich budowa i funkcja są inne. SCR odpowiada przede wszystkim za redukcję NOx, a DPF za wychwytywanie cząstek stałych.
Elementy SCR mogą z czasem pokrywać się osadami i krystalicznym mocznikiem. Nawet przy dobrej jakości AdBlue i sprawnym wtryskiwaczu mogą stopniowo gromadzić się pozostałości ograniczające przepływ.
Niska jakość AdBlue lub nieprawidłowe stężenie mocznika może sprzyjać powstawaniu twardych, krystalicznych osadów w układzie SCR.
Uszkodzony wtryskiwacz AdBlue może podawać zbyt dużo lub zbyt mało roztworu. Nadmierne dawkowanie sprzyja krystalizacji, a zbyt małe może zaburzać prawidłową pracę układu.
W układach SCR osady AdBlue mogą tworzyć twardą, krystaliczną warstwę. Mechaniczne rozbijanie takich osadów grozi uszkodzeniem wkładu. EMIRMAK oferuje odpowiednie procedury i środki pomocnicze do wieloetapowego czyszczenia SCR bez agresywnej ingerencji mechanicznej.